Niet iedereen wil gereanimeerd worden wanneer het hart stopt met kloppen. Sommige mensen maken bewust de keuze om af te zien van reanimatie. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn.

Denk aan:

• Een ernstige ziekte
• Een beperkte levensverwachting
• Persoonlijke overtuigingen
• Levensbeschouwelijke of religieuze redenen
• Verwachte gevolgen voor de kwaliteit van leven

Met een niet-reanimerenwens legt iemand vast dat hij of zij geen reanimatie wil ontvangen bij een hartstilstand.

Het is belangrijk om zo’n wens niet alleen vast te leggen, maar ook te bespreken met naasten en zorgverleners.

Wat is een niet-reanimerenverklaring?

Een niet-reanimerenverklaring is een schriftelijke wilsverklaring waarin iemand aangeeft geen reanimatie te willen ontvangen bij een hartstilstand.

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad moet een verklaring duidelijk te herleiden zijn tot de persoon die deze heeft opgesteld. Daarnaast moet de verklaring zijn opgesteld op een moment waarop iemand wilsbekwaam was.

Een schriftelijke verklaring bevat doorgaans:

• Volledige naam
• Geboortedatum en geboorteplaats
• Handtekening
• Datum van ondertekening

Het is verstandig om de verklaring te bespreken met de huisarts en op te laten nemen in het medisch dossier.

Wat is een niet-reanimerenpenning?

De bekendste vorm van een niet-reanimerenverklaring is de niet-reanimerenpenning.

Deze penning wordt zichtbaar gedragen en bevat belangrijke identificatiegegevens van de drager.

Een geldige niet-reanimerenpenning bevat:

• Volledige naam
• Geboortedatum
• Handtekening
• Herkenbare pasfoto
• Een duidelijke verklaring dat de drager niet gereanimeerd wil worden

Juist omdat een penning direct zichtbaar kan zijn tijdens een noodsituatie, kiezen veel mensen voor deze vorm van een niet-reanimerenverklaring.

Is een niet-reanimeren tatoeage rechtsgeldig?

Ook een tatoeage kan worden gebruikt om een niet-reanimerenwens kenbaar te maken.

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad kan een tatoeage met teksten als:

• ‘Niet reanimeren’
• ‘Reanimeer mij niet’

worden gezien als een uiting van een niet-reanimerenwens.

De zichtbaarheid speelt hierbij een belangrijke rol. Tijdens een reanimatie wordt vaak de borstkas ontbloot om een AED aan te sluiten. Een tatoeage op de borst wordt daardoor eerder opgemerkt dan een tatoeage op een minder zichtbare plek.

Reanimeer mij niet: wat betekent deze tekst?

De tekst ‘Reanimeer mij niet’ kom je regelmatig tegen op niet-reanimerenpenningen en tatoeages. Met deze tekst maakt iemand duidelijk dat hij of zij geen reanimatie wenst bij een hartstilstand.

Hoewel de formulering verschilt van termen als niet-reanimerenverklaring of niet-reanimerenwens, gaat het in de praktijk om hetzelfde uitgangspunt: de persoon geeft aan geen levensreddende reanimatie te willen ontvangen wanneer het hart stopt met kloppen.

Juist omdat iedere seconde telt tijdens een hartstilstand, is het belangrijk dat een dergelijke wens zo duidelijk mogelijk kenbaar wordt gemaakt. Daarom kiezen veel mensen voor een zichtbare penning of tatoeage. Daarnaast adviseren de Hartstichting en de Nederlandse Reanimatie Raad om deze wens ook te bespreken met naasten, de huisarts en andere betrokken zorgverleners.

Wanneer is een niet-reanimerenverklaring rechtsgeldig?

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag rondom dit onderwerp.

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad geldt dat een schriftelijke niet-reanimerenverklaring in principe rechtsgeldig is wanneer deze:

• Schriftelijk is vastgelegd
• Te herleiden is tot de betreffende persoon
• Is opgesteld toen de persoon wilsbekwaam was

Voor een niet-reanimerenpenning gelden aanvullende herkenningseisen zoals een foto, handtekening en geboortedatum.

De Nederlandse Reanimatie Raad benadrukt daarbij dat de wens duidelijk moet zijn en geen ruimte mag laten voor twijfel.

Moet een BHV’er actief zoeken naar een niet-reanimerenverklaring?

Nee.

Dit is een belangrijk onderdeel van de huidige richtlijnen.

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad is er tijdens een hartstilstand geen tijd om actief te zoeken naar een eventuele niet-reanimerenverklaring.

Bij een hartstilstand telt iedere seconde.

Hulpverleners richten zich daarom op:

• Het beoordelen van de situatie
• Het alarmeren van 112
• Het inzetten van een AED
• Het starten van levensreddende handelingen

Dat betekent ook dat een verklaring die in een tas, portemonnee of lade ligt tijdens een noodsituatie waarschijnlijk niet wordt gevonden.

De verantwoordelijkheid om een niet-reanimerenwens kenbaar te maken ligt daarom in belangrijke mate bij degene die deze wens heeft opgesteld.

Wat als je tijdens een reanimatie een niet-reanimerenpenning aantreft?

Dit is de situatie waar veel BHV’ers vragen over hebben.

Stel: een collega zakt tijdens werktijd in elkaar. Je controleert het bewustzijn, laat 112 bellen en start direct met handelen. Wanneer de kleding wordt geopend voor het gebruik van een AED, ontdek je een niet-reanimerenpenning.

Wat dan?

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad horen professionele zorgverleners, first responders en omstanders een geldige en duidelijk herkenbare niet-reanimerenverklaring in beginsel te respecteren wanneer zij daarvan kennisnemen.

Tegelijkertijd erkent de Nederlandse Reanimatie Raad dat situaties in de praktijk complex kunnen zijn. Tijdens een noodsituatie spelen tijdsdruk, emoties en onzekerheid een grote rol.

Juist daarom is het belangrijk dat BHV’ers bekend zijn met de actuele richtlijnen en deze onderwerpen regelmatig bespreken tijdens trainingen.

Wat als je twijfelt?

Twijfel is één van de lastigste factoren tijdens een noodsituatie.

• Is de verklaring geldig?
• Is de penning goed zichtbaar?
• Is er sprake van een andere medische situatie?

De Nederlandse Reanimatie Raad benadrukt dat een niet-reanimerenwens duidelijk kenbaar moet zijn. Juist daarom wordt geadviseerd om wensen niet alleen vast te leggen, maar ook te bespreken met familie, vrienden en zorgverleners.

Voor BHV’ers geldt dat kennis van procedures, training en voorbereiding essentieel zijn om in dit soort situaties zorgvuldig te handelen.

Waarom dit onderwerp steeds relevanter wordt

Nederland vergrijst. Tegelijkertijd denken steeds meer mensen bewust na over hun medische behandeling en levenseinde.

Daardoor neemt ook de kans toe dat BHV’ers, EHBO’ers en andere hulpverleners ooit te maken krijgen met een niet-reanimerenverklaring, penning of tatoeage.

Dat maakt kennis van dit onderwerp belangrijk. Niet alleen voor zorgprofessionals, maar ook voor hulpverleners op de werkvloer.

Wat betekent dit voor BHV’ers?

Een niet-reanimerenwens verandert niets aan het belang van een goede BHV-organisatie.

Integendeel: tijdens een BHV-cursus leer je niet alleen levensreddende handelingen uitvoeren, maar ook omgaan met situaties waarin medische, ethische en praktische afwegingen samenkomen.

Een goede voorbereiding helpt om ook onder druk weloverwogen keuzes te maken.

Veelgestelde vragen

Wat is een niet-reanimerenverklaring?

Een niet reanimeren-verklaring is een schriftelijke wilsverklaring waarin iemand aangeeft geen reanimatie te willen ontvangen bij een hartstilstand.

Wat is een niet-reanimerenpenning?

Een niet-reanimerenpenning is een draagbare wilsverklaring die zichtbaar wordt gedragen en de wens om niet gereanimeerd te worden kenbaar maakt.

Is een niet-reanimeren tatoeage rechtsgeldig?

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad kan een niet-reanimeren tatoeage dienen als uiting van een niet-reanimerenwens.

Moet een BHV’er actief zoeken naar een niet-reanimerenverklaring?

Nee. De Nederlandse Reanimatie Raad geeft aan dat hulpverleners tijdens een hartstilstand niet actief zoeken naar een verklaring.

Wat betekent ‘Reanimeer mij niet’?

‘Reanimeer mij niet’ is een duidelijke uiting van een niet-reanimerenwens. Deze tekst komt vaak voor op niet-reanimerenpenningen, tatoeages en andere vormen van wilsverklaringen.

 

Meer weten?

Wil je leren hoe je handelt bij een hartstilstand of andere noodsituaties op de werkvloer? Goed opgeleide hulpverleners maken iedere dag het verschil.

Bekijk ons volledige cursusaanbod hier.