Borstcompressies vormen een essentieel onderdeel van levensreddend handelen bij een hartstilstand. Door ritmisch op het borstbeen te drukken, neem je tijdelijk de pompfunctie van het hart over.
Daardoor blijft er zuurstofrijk bloed naar de hersenen en andere vitale organen stromen totdat professionele hulpverleners arriveren of een AED beschikbaar is.
Bij een hartstilstand kunnen borstcompressies letterlijk het verschil maken tussen leven en dood.
Bij volwassenen geef je 100 tot 120 borstcompressies per minuut. Daarbij druk je het borstbeen ongeveer 5 tot 6 centimeter in. De juiste frequentie en techniek zijn essentieel tijdens een reanimatie.
In dit artikel leggen we uit wat borstcompressies zijn, hoeveel borstcompressies je per minuut geeft en welke techniek wordt aanbevolen bij volwassenen, kinderen en baby’s.
Hoeveel borstcompressies per minuut geef je?
Een van de meest gestelde vragen rondom levensreddend handelen is: hoeveel borstcompressies per minuut moet je geven?
Volgens de huidige richtlijnen geef je bij een volwassene:
- 100 tot 120 borstcompressies per minuut
- In een gelijkmatig tempo
- Zonder onnodige onderbrekingen
Het is belangrijk om borstcompressies zo min mogelijk te onderbreken. Korte pauzes voor beademingen of het gebruik van een AED horen echter bij een correcte reanimatie en moeten zo kort mogelijk worden gehouden.
Dat tempo komt ongeveer overeen met bekende nummers zoals Stayin’ Alive van de Bee Gees.
Het belangrijkste is dat je snel genoeg drukt én het ritme volhoudt totdat professionele hulp arriveert of een AED beschikbaar is.
Wat is de juiste frequentie van borstcompressies?
De aanbevolen frequentie van borstcompressies ligt tussen de 100 en 120 compressies per minuut.
Een lagere frequentie zorgt ervoor dat er onvoldoende bloed wordt rondgepompt. Een hogere frequentie lijkt misschien beter, maar kan juist ten koste gaan van de kwaliteit van de compressies.
Goede borstcompressies zijn daarom een combinatie van:
- Het juiste tempo
- Voldoende diepte
- Volledige terugvering van de borstkas
- Minimale onderbrekingen
Het gaat dus niet alleen om snelheid, maar vooral om kwaliteit.
Hoe diep moet een borstcompressie bij volwassenen zijn?
Niet alleen het tempo is belangrijk. Ook de diepte van de borstcompressies speelt een cruciale rol.
Bij volwassenen geldt:
- Druk het borstbeen ongeveer 5 tot 6 centimeter in
- Laat de borstkas volledig terugveren
- Houd je armen gestrekt
- Plaats je handen midden op de borstkas
Veel mensen drukken tijdens een noodsituatie te voorzichtig. Dat is begrijpelijk, maar effectieve borstcompressies vragen om voldoende kracht.
Gebroken ribben zijn vervelend, maar een hartstilstand is levensbedreigend.
Waarom zijn borstcompressies zo belangrijk?
Wanneer het hart stopt met pompen, krijgen de hersenen en andere vitale organen vrijwel direct minder zuurstof.
Al binnen enkele minuten kan onherstelbare schade ontstaan.
Door snel te starten met borstcompressies:
- Blijft bloed circuleren
- Neemt de kans op overleving toe
- Vergroot je de effectiviteit van een AED
Daarom benadrukken hulpdiensten, BHV-organisaties en EHBO-instructeurs het belang van direct handelen.
Veelgemaakte fouten bij borstcompressies
Tijdens trainingen zien instructeurs regelmatig dezelfde fouten terugkomen:
Te langzaam drukken
Een te laag tempo vermindert de bloedcirculatie.
Niet diep genoeg drukken
Veel hulpverleners zijn bang om letsel te veroorzaken en drukken daardoor te voorzichtig.
Armen buigen tijdens het drukken
Gebruik je lichaamsgewicht en houd je armen gestrekt.
De borstkas niet volledig laten terugveren
Hierdoor vult het hart zich minder goed met bloed.
Onnodige onderbrekingen
Iedere onderbreking vermindert de effectiviteit van de borstcompressies.
Praktijkvoorbeeld: een collega zakt plotseling in elkaar
Je staat in een magazijn, productiehal of kantoorruimte wanneer een collega plotseling in elkaar zakt.
Iemand belt direct 112. Een andere collega haalt een AED.
In de eerste minuten draait alles om snel handelen. Juist dan zijn goede borstcompressies van levensbelang.
Veel BHV’ers geven achteraf aan dat ze tijdens een echte noodsituatie blij zijn dat ze regelmatig hebben geoefend.
Theorie is belangrijk, maar praktijktraining maakt het verschil.
Wil je meer weten over het volledige reanimatieprotocol? Lees hier ons artikel over reanimeren.
Borstcompressies bij kinderen
Bij kinderen gelden grotendeels dezelfde principes als bij volwassenen, maar de uitvoering verschilt.
Belangrijke aandachtspunten:
- Druk ongeveer één derde van de borstkas in
- Gebruik minder kracht
- Pas de techniek aan op de grootte van het kind
Bij kinderen ligt de oorzaak van een hartstilstand vaker in ademhalingsproblemen dan bij volwassenen. Daarom spelen beademingen vaak een belangrijkere rol.
Bekijk onze cursus Eerste hulp bij werken met kinderen: klik hier.
Borstcompressies bij baby’s
Bij baby’s wordt een andere techniek gebruikt.
In plaats van twee handen gebruik je meestal:
- Twee vingers
- Of beide duimen wanneer twee hulpverleners aanwezig zijn
Ook hier geldt dat de borstkas ongeveer één derde van de diepte moet worden ingedrukt.
Omdat de techniek sterk afwijkt van die bij volwassenen, is specifieke training belangrijk.
Waarom oefenen belangrijk blijft
Tijdens een echte noodsituatie komt er veel op je af.
Stress, paniek en tijdsdruk zorgen ervoor dat theoretische kennis snel wegzakt. Regelmatig oefenen helpt om sneller en zelfverzekerder te handelen.
Tijdens een BHV- of EHBO-cursus leer je onder andere:
- De juiste frequentie van borstcompressies
- Correcte handplaatsing
- Werken met een AED
- Handelen onder druk
- Samenwerken tijdens een noodsituatie
Juist die praktijkervaring kan op een cruciaal moment het verschil maken.
Meer weten over EHBO en BHV?
Wil je leren hoe je borstcompressies correct uitvoert?
Bekijk dan ook onze opleidingen:
Praktische vaardigheden kunnen op een cruciaal moment levens redden.
Veelgestelde vragen over borstcompressies
Hoeveel borstcompressies per minuut geef je?
Tussen de 100 en 120 borstcompressies per minuut.
Hoe diep moeten borstcompressies zijn?
Bij volwassenen ongeveer 5 tot 6 centimeter.
Wat is de juiste frequentie van borstcompressies?
De aanbevolen frequentie ligt tussen de 100 en 120 compressies per minuut.
Moet ik stoppen met borstcompressies als ik een rib voel kraken?
Nee. Het belangrijkste is dat de borstcompressies effectief worden uitgevoerd.
Zijn borstcompressies alleen voldoende?
Borstcompressies zijn altijd beter dan niets doen. Getrainde hulpverleners combineren deze handeling meestal met beademingen en het gebruik van een AED.