Wanneer werktijden of de bezetting veranderen, verandert vaak ook de beschikbaarheid van BHV’ers. En juist tijdens warme dagen wil je zeker weten dat de hulpverlening binnen jouw organisatie goed geregeld blijft.
In ons eerdere artikel Hitte op de werkvloer: dit onderschatten veel werkgevers bij warm weer gingen we uitgebreid in op de risico’s van werken bij hoge temperaturen. In dit artikel zoomen we in op een onderwerp dat vaak onderbelicht blijft: de gevolgen van een hitteplan of tropenrooster voor de BHV-organisatie.
Wat is een hitteplan?
Een hitteplan is een verzameling maatregelen waarmee een werkgever de gevolgen van extreme warmte probeert te beperken. Het doel is om gezondheidsklachten, concentratieverlies en onveilige situaties te voorkomen.
Veel organisaties nemen tijdens warme dagen maatregelen zoals:
- een tropenrooster;
- eerder beginnen en eerder stoppen met werken;
- extra drink- en rustpauzes;
- thuiswerken waar mogelijk;
- zware werkzaamheden verplaatsen naar koelere momenten;
- extra ventilatie of koeling;
- aangepaste werkkleding of hoofdbescherming bij buitenwerk.
Dat zijn allemaal verstandige maatregelen. Maar ze hebben ook invloed op de dagelijkse organisatie van het bedrijf. En dus ook op de BHV.
Waarom heeft een hitteplan invloed op de BHV?
Veel organisaties richten hun BHV-organisatie in op basis van de normale bezetting. Wanneer medewerkers ineens eerder beginnen, eerder stoppen of vanuit huis werken, verandert die bezetting.
Daardoor kunnen situaties ontstaan waarin:
- meerdere BHV‘ers tegelijk eerder naar huis gaan;
- bepaalde afdelingen tijdelijk geen BHV’er meer hebben;
- er onvoldoende BHV’ers aanwezig zijn tijdens de middaguren;
- thuiswerkende BHV’ers niet direct inzetbaar zijn;
- de ontruimingsorganisatie niet meer aansluit op de aanwezige medewerkers.
Een hitteplan is daarom eigenlijk een tijdelijke aanvulling op je bestaande veiligheids- en BHV-organisatie.Controleer altijd of de bedrijfshulpverlening nog aansluit op de aangepaste werksituatie.
Controleer de BHV-bezetting
De Arbowet schrijft geen vast aantal BHV’ers voor. Wel moet iedere werkgever zorgen voor een BHV-organisatie die past bij de aanwezige risico’s en het aantal medewerkers.
Bij een hitteplan of tropenrooster is het verstandig om vooraf te controleren:
- Zijn gedurende de hele werkdag voldoende BHV’ers aanwezig?
- Is iedere afdeling bereikbaar voor een BHV’er?
- Zijn ploegendiensten goed verdeeld?
- Is vervanging geregeld bij vakantie of ziekte?
- Weten medewerkers wie de aanwezige BHV’ers zijn?
Een tijdelijke wijziging van werktijden vraagt vaak ook om een tijdelijke BHV-planning.
Hitte vergroot de kans op incidenten
Hitte zorgt niet alleen voor ongemak. Hoge temperaturen kunnen leiden tot verminderde concentratie, tragere reacties en meer vermoeidheid. Daardoor neemt de kans op fouten en ongevallen toe.
Denk bijvoorbeeld aan:
- uitglijden of struikelen;
- fouten bij het bedienen van machines;
- ongevallen tijdens intern transport;
- uitdroging;
- hittestress;
- flauwvallen.
Juist op warme dagen kan de inzet van BHV’ers dus vaker nodig zijn dan normaal.
Denk verder dan alleen de BHV
Een hitteplan heeft niet alleen gevolgen voor de BHV-bezetting.
Controleer ook of:
- de receptie of meldkamer tijdens aangepaste werktijden bereikbaar blijft;
- AED’s en EHBO-materialen toegankelijk blijven;
- portofoons, piepers of andere communicatiemiddelen nog aansluiten op de gewijzigde planning;
- bezoekers weten welke ingang geopend is;
- het ontruimingsplan nog aansluit op de actuele situatie.
Een kleine wijziging in de bezetting kan tijdens een calamiteit grote gevolgen hebben.
Vergeet de RI&E niet
Extreme hitte is een arbeidsrisico dat onderdeel kan zijn van de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Door hittebelasting, aangepaste werktijden en de gevolgen voor de BHV mee te nemen in de RI&E, voorkom je verrassingen wanneer de temperatuur oploopt.
Voor veel organisaties speelt de preventiemedewerker hierin een belangrijke rol. Hij of zij beoordeelt samen met de werkgever welke maatregelen nodig zijn en controleert of deze aansluiten op de risico’s binnen het bedrijf.
Praktijkvoorbeeld
Een logistiek bedrijf besluit tijdens een warme week iedere werkdag al om 06.00 uur te starten. De meeste medewerkers vertrekken rond 13.00 uur naar huis.
Om 14.15 uur ontstaat rookontwikkeling in een technische ruimte.
Van de zes opgeleide BHV’ers blijken er nog maar twee aanwezig te zijn, terwijl meerdere afdelingen nog volop in bedrijf zijn.
De BHV’ers handelen adequaat, maar achteraf blijkt dat de bezetting onbedoeld uit balans was geraakt doordat meerdere BHV’ers hetzelfde aangepaste rooster volgden.
Met een eenvoudige controle vooraf had dit voorkomen kunnen worden.
Checklist: BHV bij een hitteplan of tropenrooster
Gebruik onderstaande checklist voordat een hitteplan ingaat.
✅ Zijn tijdens alle aangepaste werktijden voldoende BHV’ers aanwezig?
✅ Is de BHV goed verdeeld over alle afdelingen?
✅ Zijn vervangers geregeld bij vakantie of ziekte?
✅ Weten medewerkers wie de aanwezige BHV’ers zijn?
✅ Zijn AED’s en EHBO-materialen bereikbaar?
✅ Sluit het ontruimingsplan nog aan op de actuele bezetting?
✅ Is rekening gehouden met thuiswerkers?
✅ Zijn alle BHV’ers geïnformeerd over de tijdelijke maatregelen?
Goed voorbereid dankzij opleiding en oefening
Tijdens een echte noodsituatie is er weinig tijd om na te denken. Zeker wanneer de organisatie tijdelijk anders werkt dan normaal, is het belangrijk dat BHV’ers weten wat er van hen wordt verwacht.
Verandert de bezetting regelmatig of werk je met ploegendiensten? Dan is een regelmatige BHV Herhalingscursus geen overbodige luxe. Tijdens praktijkoefeningen leren BHV’ers handelen onder verschillende omstandigheden en blijven hun kennis en vaardigheden actueel.
Heeft jouw organisatie nog geen of onvoldoende opgeleide BHV’ers? Dan vormt de BHV Basiscursus een uitstekende basis. Medewerkers leren onder andere hoe zij moeten handelen bij brand, een ontruiming of een medisch incident.
Wordt de BHV binnen jouw organisatie aangestuurd door een ploegleider of BHV-coördinator? Dan zijn ook de opleidingen Ploegleider BHV en Hoofd BHV waardevol. Zij leren hoe je de BHV-organisatie optimaal organiseert en aanpast aan veranderende omstandigheden.
Voor bedrijven met meerdere vestigingen of specifieke risico’s verzorgen wij daarnaast InCompany BHV-trainingen, volledig afgestemd op de eigen werksituatie.
Veelgestelde vragen
Is een hitteplan verplicht?
Een hitteplan is niet wettelijk verplicht. Werkgevers zijn volgens de Arbowet wel verplicht maatregelen te nemen wanneer hoge temperaturen een risico vormen voor de gezondheid en veiligheid van medewerkers.
Heeft een tropenrooster invloed op de BHV?
Ja. Door aangepaste werktijden kan de aanwezigheid van BHV’ers veranderen. Controleer daarom altijd of gedurende de hele werkdag voldoende BHV’ers aanwezig zijn.
Heeft thuiswerken gevolgen voor de BHV?
Ja. Wanneer BHV’ers thuiswerken of eerder naar huis gaan, verandert de bezetting op locatie. Controleer daarom altijd of de bedrijfshulpverlening nog aansluit op de aanwezige medewerkers.
Wie is verantwoordelijk voor de BHV tijdens een hitteplan?
De werkgever blijft verantwoordelijk voor een goed georganiseerde BHV. In de praktijk spelen ook de preventiemedewerker, BHV-coördinator, ploegleider BHV en Hoofd BHV een belangrijke rol bij het aanpassen van de BHV-organisatie aan tijdelijke situaties.
Meer weten? Neem gerust contact met ons op: klik hier!